• تاریخ انتشار : چهارشنبه 12 آبان 1400 - 20:12
  • کد خبر : 4692
  • چاپ خبر
اجلاس گلاسکو و ثبت اخرین تلاش بشر برای حفظ زمین

چرا کنفرانس اقلیمی گلاسکو اهمیت ویژه ای در جهان امروز دارد؟ / نمایندگان ایران با ۷ روز تاخیر به گلاسکو خواهند رفت

پس از چین، آمریکا با ۱۵ درصد و کشورهای عضو اتحادیه اروپا با ده درصد بیشترین سهم در تولید گازهای گلخانه‌ای را دارند. هند با ۶ درصد و روسیه با نزدیک به ۵ درصد در ردیف‌های بعدی این جدول قرار داشتند

امتداد-گروه اجتماعی: «کنفرانس اقلیمی»  (COP26) که این روزها به «اجلاس گلاسکو» مشهور شده است از روز یکشنبه از ساعت ده صبح به وقت محلی کار خود را آغاز کرد. این اجلاس که بیست و ششمین اجلاس آب و هوایی سازمان ملل متحد موسوم به cop۲۶ است در حالی از از روز یکشنبه کار خود را آغاز کرد که با حضور هزاران نفر از رهبران و نمایندگان ۲۰۰ کشور در شهر گلاسکوی اسکاتلند افتتاح شده است. این اجلاس البته با یک سال تاخیر به دلیل شیوع ویروس کرونا در جهان برگزار شد.

این کنفرانس که در چارچوب دستورکار سازمان ملل و به میزبانی مشترک بریتانیا و ایتالیا و در شهر گلاسگو برگزار شده است حالا به دلیل شهر میزبان خود بیشتر از نام اصلیش به نام «کنفرانس اقلیمی» به نام «اجلاس گلاسکو» شناخته می شود.

در تیرماه سال جاری از رئیس جمهور ایران نیز برای حضور در این اجلاس دعوت به عمل آمده بود اما در نهایت مثل دیگر دعوت های انجام شده در ماه های اخیر سید ابراهیم رئیسی برای شرکت در این اجلاس به گلاسکو نرفت.

هر چند که نمایندگان حدود ۲۰۰ کشور جهان از روز یکشنبه ۳۱ اکتبر به مدت دو هفته در نشست بزرگی در گلاسکو اسکاتلند در باره چگونگی مهار روند شتابزده گرمایش زمین به بحث و تبادل نظر می‌پردازند، اما بر اساس برنامه اصلی روزهای ۱۰ و ۱۱ آبان، روزهای اصلی اجلاس است که با حضور بیشترین تعداد از رهبران جهان برگزار و همراه خواهد شد.

پیش بینی خطرناک سازمان جهانی هواشناسی در آغاز کوپ۲۵ در سال ۲۰۱۹

سازمان جهانی هواشناسی در آن زمان گفته بود که «اگر انتشار گازهای گلخانه‌ای با همین سرعت ادامه یابد، دمای کره زمین تا پایان قرن حاضر تا حدود چهار درجه افزایش می‌یابد؛ این میزان افزایش دما یک فاجعه به‌تمام معنا خواهد بود؛ فاجعه‌ای با ابعادی بزرگ که ضمن از بین بردن میلیون‌ها گونه گیاهی و جانوری به آب‌شدن یخ‌های قطبی سرعت می‌بخشد و با بالا آمدن سطح آب دریاها بسیاری از شهرهای ساحلی در سرتاسر دنیا در معرض تهدید قرار می‌گیرند؛ تبعات افزایش دما تنها محدود به بالاآمدن سطح آب دریاها نیست و به کوچک‌تر شدن سفره غذایی بشر می‌انجامد؛ تولید محصولات کشاورزی را به‌شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد و فاصله رخداد پدیده‌های حدی نظیر سیل و طوفان‌های حاره‌ای و … را می‌کاهد.»

در آن زمان نگرانی‌ها در حوزه تغییرات بی‌سابقه اقلیمی به‌قدری جدی شد که دبیرکل سازمان ملل متحد در آیین افتتاحیه کوپ۲۵ که به «کنفرانس مادرید» مشهور شده بود از دوگانه تسلیم و امید یاد کرد و گفت: «بشریت باید در تقابل با تغییرات آب و هوایی میان تلاش برای دستیابی به «امید» به دنیایی بهتر و یا «تسلیم» یکی را انتخاب کند. جهان هم‌اینک در یک نقطه عطف قرار دارد و باید تا پایان دهه آینده بین گزینه، تسلیم و رسیدن به نقطه‌ای بی‌بازگشت و یا مبارزه و امید به‌ جهانی بهتر دست به انتخاب زند.»

 

پایان اجلاس جی ۲۰ و افتتاح نشست گلاسکو و رهبرانی که حاضر هستند

از سوی دیگر پایان اجلاس جی ۲۰ در رم و افتتاح نشست COP۲۶ در گلاسکو با هم همزمان شد و همین مساله باعث شد که تعداد بیشتری از رهبران کشورهای صنعتی از رم راهی گلاسکو شوند تا در این اجلاس مهم حاضر شوند.

اجلاس کشورهای گروه ۲۰ در رم نیز با صدور بیانیه‌ای در حمایت از توافق اقلیمی پاریس و تاکید بر محدود کردن گرمایش زمین به ۵/ ۱درجه به کار خود پایان داد. در حالی که صدراعظم آلمان و نخست وزیر ایتالیا، از نتایج نشست و دستاوردهای آن ابراز رضایت کرده‌اند، گروه‌های حافظ اقلیم و دبیرکل سازمان ملل، از مفاد بیانیه و تعهدات مبهم، اما ابراز سرخوردگی کردند.

بیانیه پایانی گروه ۲۰ قانع کننده نبود

در بیانیه پایانی گروه۲۰، اعضا متعهد شده‌اند که بودجه نیروگاه‌های زغال سنگی آلاینده در خارج از مرزهای خود را از سال ۲۰۲۲ قطع کنند و به هدف کاهش گازهای گلخانه‌ای و محدود کردن گرمای زمین به ۵/ ۱ درجه پایبند بمانند. انتقاد فعالان محیط زیست متوجه کلی بودن تعهدات و مسئولیت‌هاست.

تعیین سقف زمانی ۲۰۵۰ برای توقف کامل تولید دی‌اکسید کربن، نادیده گرفته شده و زمان نهایی، به صورتی مبهم «اواسط قرن» عنوان شده است.

این در حالی است که فعالان اقلیمی می‌گویند، اقتصادهای نوظهور و کشورهای پیشتاز در سوخت‌های فسیلی، وظیفه خاصی در اجلاس برای حفاظت از آب و هوا تعیین نکرده‌اند و کشورهای عضو گروه ۲۰ عامل انتشار ۸۰ درصد از گازهای گلخانه‌ای جهان است.

تولید ۱۳ هزا تن دی اکسید کربن برای حضور در اجلاس گلاسکو

نکته حساسیت برانگیز دیگر این است که بیش از ۴۰۰ جت خصوصی، سران، مقامات ارشد، سیاستمداران و مدیران بازرگانی کشورها از سراسر جهان برای شرکت در بیست و ششمین کنفرانس آب و هوایی سازمان ملل به گلاسکو منتقل می کنند، که همین حمل و نقل خود باعث تولید ۱۳ هزار تن دی اکسید کربن می شود. براساس مطالعات دانشگاه لوند، پرواز با جت خصوصی حدود ۴۰ برابر بیشتر از سفرهای هوایی تجاری به ازای هر مسافر، دی اکسید کربن منتشر می کند.

شکست اجلاس گلاسکو ، حکمی برای پایان بشر

مساله تغییرات آب و هوایی و تاثیرات مخرب آن به نگرانی بسیار جدی برای جامعه بشری تبدیل شده است. آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل با بیان این که جهان در مسیر فاجعه اقلیمی حرکت می‌کند هشدار داد که شکست اجلاس گلاسکو گزینه نیست بلکه حکم مرگ بشر است.کشورهای پیشرفته صنعتی به ویژه آمریکا و کشورهای بزرگ اتحادیه اروپا و اقتصادهای نوظهور به خصوص چین مسئول اصلی انتشار گاز دی اکسید کرین و گرمایش زمین شناخته می شوند. به همین دلیل درچند نشست تغییرات آب و هوایی که درسال های اخیر برگزار شده، درخواست ها عمدتا متوجه این کشورها برای رعایت ضوابط زیست محیطی و انجام اقدامات لازم برای کاهش گازهای گلخانه ای بوده است. با این حال تاکنون این درخواست ها بی جواب مانده و اقدامات قاطع و موثری در این زمینه صورت نگرفته است.

پیمان ۲۰۱۵ پاریس چه شد؟

براساس پیمان پاریس که در سال ۲۰۱۵ انجام شد، رهبران جهان متعهد شدند که افزایش دمای جهانی را زیر ۲ درجه سانتیگراد یا تا حد امکان نزدیک به ۱.۵ درجه سانتیگراد نگه دارند. میانگین دمای جهانی از زمان انقلاب صنعتی تاکنون ۱.۱ درجه سانتیگراد افزایش یافته است و تنها کاهش شدید انتشار گازهای گلخانه‌ای از رسیدن این رقم به ۱.۵ درجه سانتیگراد جلوگیری می‌کند. هر چند گفته می‌شود تنها ۱۲ کشور متعهد شده‌اند که تا سال ۲۰۵۰ و چندین کشور اصلی مانند چین و عربستان سعودی به طور رسمی متعهد شده‌اند که تا سال ۲۰۶۰ به هدف کربن خالص (انتشار صفر دی اکسید کربن) دست یابند.

از سوی دیگر هم زمان با گشایش این نشست؛ سازمان جهانی هواشناسی هشدار داده که دمای هفت سال گذشته زمین، گرم ترین دمای ثبت شده در تاریخ این سیاره بوده و در سال ۲۰۲۱ سطح آب دریاها تا ارتفاع بی سابقه ای بالا آمده و آسیب ها و زیان های آب و هوای نابود کننده مرتبط با اقلیم، بیشتر از گذشته بوده است. احتمال دارد که ۲۰۲۱ به علت فعالیت پدیده آب و هوایی لانینا در اقیانوس آرام و تاثیرگذاری بر دمای زمین، پنجمین یا هفتمین سال گرم ثبت شده در تاریخ این سیاره باشد و میانگین دمای زمین هنوز بیش از یک درجه بالاتر از سطوح پیش از صنعتی شدن سیاره ماست.

گلاسکو و پاریس کجا بهم می رسند؟

موضوع اصلی COP26 اجرای ملموس توافقنامه اقلیمی پاریس در سال ۲۰۱۵ است. در آن سال، کشورها توافق کردند که گرمایش زمین را در مقایسه با دوران پیشاصنعتی به کمتر از دو درجه کاهش دهند و در حالت ایده آل به ۵/ ۱درجه.

با این حال و بر اساس اطلاعات سازمان ملل، زمین در حال حاضر در مسیر گرمایشی ۷/ ۲ درجه‌ای است که بسیار خطرناک است. کارشناسان تاکید می‌کنند که هدف ۵/ ۱ درجه تنها در صورتی محقق می‌شود که انتشار گازهای گلخانه‌ای تا پایان دهه ۲۰۲۰ به نصف کاهش یابد و حداکثر تا سال ۲۰۵۰ به صفر برسد. در حالی که تعدادی از کشورها، از جمله آلمان، سال ۲۰۵۰ را رسماً به عنوان هدف تعیین کرده‌اند، چین و روسیه بر حدنصاب ۲۰۶۰ تاکید دارند.

سازمان جهانی هواشناسی (WMO)  در گزارش مقدماتی خود که روز یکشنبه ۳۱ اکتبر ارائه کرد، یادآور شده که گرمایش جهانی با سرعت در حال پیشرفت است و هفت سال گذشته گرم‌ترین سال‌های ثبت‌شده بوده‌اند.

اجلاس گلاسکو اما با همه این شرایط در میان تظاهرات فعالان اقلیمی افتتاح شد. افتتاحی که در ابتدای آن صدها نفر از جمله گرتا تونبرگ، کنشگر زیست محیطی سوئدی در گلاسکو به خیابان‌ها آمدند. پاپ فرانسیس نیز در موعظه یکشنبه خود برای نشست گلاسکو آرزوی موفقیت کرد و به مومنان گفت: «دعا کنید فریاد زمین و فریاد فقرا شنیده شود.»

نمایندگان ایران کجا هستند وقتی گلاسکو نیستند؟

در این میان یکی از مواردی که باعث شد اجلاس گلاسکو حداقل در تهران سروصدای مضاعف ایجاد کند ، عدم حضور نمایندگان ایران در این اجلاس بود. در حالی که دعوت رسمی از رییس جمهور ایران در ۲ تیرماه سال جاری صورت گرفت اما در نهایت رئیس دولت ایران راهی گلاسکو نشد اما مساله این بود که چرا نمایندگانی در سطح معاون اول رئیس جمهور یا هیاتی از وزرا نیز از ایران برای حضور در این اجلاس حضور ندارند.
این روند اما زمانی که انتقادها افزایش یافت، تغییرکرد و ایرنا در تاریخ ۱۰ آبان و در حالی که روز دوم اجلاس بود خبر داد که هیات نمایندگی ایران به ریاست علی سلاجقه معاون رییس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ۱۷ آبان ماه در اجلاس تغییرات اقلیمی گلاسکو حضور خواهد یافت.
این شرایط در حالی است که در آخرین رده بندی اعلام شده ایران در ردیف هفتم تولیدکنندگان گازهای گلخانه ای در جهان قرار گرفته است.

ایران کجای تولید گازهای گلخانه ای در جهان است؟

پیش از این رتبه بندی اخیر و بر اساس جدولی که خبرگزاری فرانسه در سال ۲۰۱۵ و به نقل از نهادهای بین‌المللی سنجش وضعیت تغییرات آب و هوایی منتشر کرده بود، چین به تنهایی تولیدکننده ۲۴ درصد از دی اکسید کربنی است که هر سال منتشر می‌شود.

پس از چین، آمریکا با ۱۵ درصد و کشورهای عضو اتحادیه اروپا با ده درصد بیشترین سهم در تولید گازهای گلخانه‌ای را دارند. هند با ۶ درصد و روسیه با نزدیک به ۵ درصد در ردیف‌های بعدی این جدول قرار داشتند.

بنابر آن گزارش، ۳۵ درصد از گازهای گلخانه‌ای حاصل فعالیت‌های مربوط به استخراج انرژی، ۲۴ درصد در کشاورزی و ۲۱ درصد حاصل فعالیت‌های صنعتی است. سهم وسایل نقلیه ۱۴ درصد و سهم گرمایش واحدهای مسکونی و تجاری ۶ درصد گزارش شده است.

در این فهرست ایران با تولید ۱ و ۶ دهم درصد از گازهای گلخانه‌ای پس از ژاپن و برزیل و پیش از اندونزی و کانادا در جایگاه هشتم قرار داشت. اما به فاصله یک سال بعد از این آمار ایران با یک پله صعود به جایگاه هفتم تولید گازهای گلخانه ای در جهان رسید. این در حالی است که اگر به دیگر کشورهای لیست ده کشوری که بیشترین تولیدکننده گازهای گلخانه ای در جهان نگاهی بیاندازید با شگفتی می بینید که سایر کشورهای حاضر در لیست همگی جزو کشورهای صنعتی با صادرات بالا هستند و ایران کشوری نفتی بدون صادرات غیرنفتی و نه چندان صنعتی که جایی اواسط لیست جا خوش کرده است.

بی تحرکی ایران و وعده های عربستان برای کنترل گازهای گلخانه ای

مساله دیگر نیز این است که در حالی که ایران چندان تحرک و پیشنهادی درباره «اجلاس گلاسکو» نداشته و حتی تا انتقادات از عدم حضور ایران بالا نگرفت چندان درگیر حضور در این نشست مهم جهانی نبوده ، رقیب اصلی منطقه ای ایران به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان گفته است که می‌خواهد تولید گازهای گلخانه‌ای را تا سال ۲۰۶۰ به صفر برساند.

این شرایط و عدم تحرک و توجه دولت ایران نیز در حالی است که تنها  شش روز پیش از برپایی اجلاس جهانی آب و هوایی یعنی «کُپ۲۶» یا اجلاس گلاسکو، سازمان ملل هشدار جدی درباره وضعیت گازهای گلخانه ای داده است. سازمان ملل متحد در حالی زنگ هشدار را در این خصوص به صدا درآورده که بنا به گزارش‌ نهاد‌های زیرمجموعه این سازمان غلظت گازهای گلخانه‌ای در سال گذشته رکوردی تازه را به ثبت رسانده است. سازمان جهانی هواشناسی که تحت مدیریت و نظارت سازمان ملل متحد فعالیت می‌کند در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرده که غلظت سه گاز اصلی گلخانه‌ای که به گرمایش جو زمین دامن می‌زند در سال ۲۰۲۰ به بالاترین میزان خود رسید و رکوردی تازه از خود به جای گذاشت. این نهاد زیرمجموعه سازمان ملل در ادامه یادآور می‌شود که حتی کندی روند اقتصاد جهانی، حاصل از همه‌گیری بیماری کووید۱۹، نیز تاثیر محسوس و قابل توجهی بر افزایش سطح و غلظت گازهای گلخانه‌ای در اتمسفر نداشته است.

 

 

 

لینک کوتاه

برچسب ها

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.