• تاریخ انتشار : شنبه 15 خرداد 1400 - 14:42
  • کد خبر : 2608
  • چاپ خبر

 بحث و بررسی بخش اقتصادی برنامه حزب اتحاد در انتخابات ۱۴۰۰در کلاب هوس: گفتمان «جامعه قدرتمند-دولت توانمند»

وقتی میگوییم برنامه اقتصادی،ابتدا باید روشن کنیم سطح و scaleبحث مان چیست؟ ما در این بررسی سطح بحث مان نه سیاستهای کلی و جهت‌گیری‌های کلی است و نه برنامه های عملیاتی و اجرایی، تهیه سیاست های کلی وظیفه نهادهای رسمی بالادستی جامعه است که باید فقط جهت‌گیری‌های کلی کار را روشن کنند، در دومین سطح یعنی برنامه های عملیاتی و اجرائی نیز این کار وظیفه‌ نهادهای برنامه ریزی و اجرایی (مانند سازمان برنامه و وزارتخانه ها) که با اهداف کمی شروع می‌شود و نحوه وصول به اهداف نیز مشخص می گردد، برنامه عملیاتی را بر اساس امار و اطلاعات روزامد، صحیح و تفصیلی تنظیم می کنند. ما در این برنامه حد واسط این دو سطح از برنامه منظور نظرمان است یعنی نه سیاستها و جهت گیری های کلی است و نه برنامه عملیاتی چراکه برانیم این دو متولیان مشخصی در سطح جامعه دارد

امتداد-گروه خبر: هفته‌ی گذشته بخش اقتصادی برنامه حزب اتحاد ملت در انتخابات ۱۴۰۰، در کلاب هوس مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این برنامه ابتدا سعید شریعتی گزارش مختصری از کل برنامه انتخاباتی حزب و بخشهای پنجگانه آن ارائه و اعلام کرد که قصد دارند این برنامه را درجلسات متعدد موردبحث، نقد وبررسی قرار دهند.

شریعتی در این باره توضیح داد: این برنامه با تلاش و جدیت دفتر سیاسی حزب در کمیسیون های تخصصی زیرمجموعه آن یعنی کمیسیونهای سیاسی، سیاست خارجی، اقتصادی، زیر بنایی، اجتماعی، علمی-فرهنگی و منطقه‌ای تهیه شده و بخش هایی از آن هم بامدد گرفتن از برخی همفکران خارج از تشکیلات تنظیم شده است. بحثمان را بابخش اقتصادی آغاز می‌کنیم و در شبهای بعد بخش های دیگر برنامه را نیز مورد بررسی و ارزیابی قرار می دهیم.

ابتدا گزارش بخش اقتصادی توسط رییس کمیسیون حمید اسماعیلی ارائه شد.

بحث حمید اسماعیلی در دو بخش ارائه شد (مقدمه ای با چند بخش اجمالی، برنامه اقتصادی) وی در بخش مقدمه به چند نکته زیر اشاره کرد:

۱. وقتی میگوییم برنامه اقتصادی،ابتدا باید روشن کنیم سطح و scaleبحث مان چیست؟ ما در این بررسی سطح بحث مان نه سیاستهای کلی و جهت‌گیری‌های کلی است و نه برنامه های عملیاتی و اجرایی، تهیه سیاست های کلی وظیفه نهادهای رسمی بالادستی جامعه است که باید فقط جهت‌گیری‌های کلی کار را روشن کنند، در دومین سطح یعنی برنامه های عملیاتی و اجرائی نیز این کار وظیفه‌ نهادهای برنامه ریزی و اجرایی (مانند سازمان برنامه و وزارتخانه ها) که با اهداف کمی شروع می‌شود و نحوه وصول به اهداف نیز مشخص می گردد، برنامه عملیاتی را بر اساس امار و اطلاعات روزامد، صحیح و تفصیلی تنظیم می کنند. ما در این برنامه حد واسط این دو سطح از برنامه منظور نظرمان است یعنی نه سیاستها و جهت گیری های کلی است و نه برنامه عملیاتی چراکه برانیم این دو متولیان مشخصی در سطح جامعه دارد.

۲ .فرایندرسیدن به این صورت بوده که ابتدا ویرایش اولیه آن در کمیسیون اقتصادی تهیه شده، بر اساس بحث و بررسیهای کمیسیون ویرایش دوم تنظیم گردیده و به دفتر سیاسی و سپس شورای مرکزی جهت بررسی و تصویب و نیز همزمان برای برخی صاحب نظران خارج از حزب نیز ارسال شده است، نهایتاً ویرایش نهایی با عنایت به نظرات ارکان و افراد یاد شده تنظیم گردیده است.

۳.کمیسیون پیشتر (قبل از تهیه برنامه انتخابات )مواضع اقتصادی حزب را نیز در دو ویرایش تهیه و تحویل معاون سیاسی حزب داده است، تصمیم گیری در مورد آن به دلیل اولویت زمانی داشتن برنامه انتخابات به بعد از انتخابات موکول شده است، طبیعتا تدوین سند بالادستی یاد شده برای حزب سندی مهم است که انشالله در فرصت های آتی به آن هم خواهیم رسید.

۳. از نظر ما تدوین و ارائه مواضع و برنامه اقتصادی حزب از جهات مختلفی دارای اهمیت و عنایت است که مهمترین جهات ان شامل توجه و عنایت ویژه افکارعمومی به مسائل اقتصادی به مثابه مهمترین انها (نظرسنجی های انجام شده در کشور و نیز در نقاط دیگر جهان همواره حکایت از اولویت اول یا دوم بودن مسائل و مشکلات اقتصادی در نظر افکار عمومی می کند)، حاد شدن مسائل مشکلات اقتصادی ایران در سال های اخیر به واسطه تحریم ها و قطع نسبی ارتباطات پولی و مالی با جهان،موثر بودن و تغییرات متغیرهای اقتصادی بر متغیرهای سیاسی اجتماعی و فرهنگی کشور و… از جمله دلایل اهمیت وافرمسایل اقتصادی در جامعه است. لذا ضرورت دارد حزب مردم سالار و دموکراسی خواه دیدگاه خود را در باب مسائل اقتصادی به جامعه و مدیران عرضه نماید.

۵ فرض برنامه اقتصادی مابرآنست که تحریم های ظالمانه دولت امریکا بر ملت و دولت ایران سریعا برطرف شده و ارتباط کشور با نهادهای مالی و پولی جهانی نیز سامان می‌یابد، شواهد و قرائن مهم و آشکاری در تایید قریب الوقوع بودن این فرض وجود دارد. اساساً تلقی ما آن است که ادامه وضع موجود تحریم‌ها و نیز قطع ارتباطات مالی و پولی با جهان در میان مدت برای جامعه متحول ایرانی قابل استمرار نبوده و نیست.

بخش دوم سخنان اسماعیلی به معرفی اجمالی برنامه اقتصادی اختصاص داشت، وی در این بخش گفت: چند نکته مقدماتی لازم را توضیح می دهم، اول انکه ما متغیرهای مختلف اقتصادی را مورد بررسی قرار دادیم و برنامه‌های اجمالی برای آن ها تهیه کردیم اما با توجه به انتخاباتی بودن برنامه و ضرورت تاکید بر متغیرهایی که بیشتر مورد نظر مخاطبان عام برنامه قرار می‌گیرد و نیز متغیرهای اصلی اقتصادی و همچنین برای پرهیز از طولانی و غیر اجرایی شدن برنامه با توجه به افق زمانی چهارساله ان، قرار شدبر ۵ متغیر مهم تر اقتصادی تمرکز کنیم.

دوم آن که ابتدا در برنامه‌ها وجه کمیت حول مورد نظر نیز لحاظ شد و اهداف کمی مشخص و معین گردید اماپس از مشورت با برخی از صاحب نظران قرار شد چون اهداف نیازمند محاسبات دقیق و نیز جایگاهش برنامه‌های عملیاتی است لذا اهداف کمی به اهداف کیفی در این برنامه تغییر یافتند.

پنج متغیر اصلی که در این برنامه بر آنها تاکید شده است شامل موارد زیر است:

۱ بهبود فضای کسب و کار با عنایت به اهمیت وافر این مجموعه شاخص های ده گانه جهانی و تاثیرات قابل توجه آن بر همه متغیرهای اقتصادی از طرفی و وضعیت نامناسب کشور در سطح جهان از این حیث(رتبه های ۱۲۸و ۱۲۷در سال های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ )دولت آتی باید با بکارگیری اقدامات و برنامه‌های نظیر مقررات زدایی نسبی از فعالیت‌ها، تغییر نظام مجوز و امتیاز محوری به نظام گواهی کیفیت در فرآیندهای کسب و کار، واسپاری نظارت‌های دولتی به نظام خودکنترلی شیوه صنفی و اتحادیه ها،کاهش تصدی گری های دولتی، ممانعت از مداخلات ناشی از تعارض منافع در سطوح سیاستگذاری قانونگذاری اجرا نظارت و برنامه‌ریزی، حمایت هدفمند از کسب و کارهای نوپا و دانش مدار و کارآفرین، تسهیل فرآیند جذب سرمایه خارجی و روزآمد کردن قانون سرمایه گذاری خارجی را دنبال کند ۲ .کاهش نرخ بیکاری
نرخ بیکاری کشوربر اساس آمار رسمی در چهار دهه اخیر بین ۱۰ تا ۱۷ درصد و بر اساس برآورد برخی نهادهای کارشناسی کشور بیش از دو برابر برآورد رسمی در نوسان بوده است با احتساب اشتغال نرخ اشتغال ناقص( اشتغال کمتر از ۴۰ ساعت در هفته )این نسبت ها به شدت افزایش می یابند. این دولت با توجه به اهمیت نرخ اشتغال در بهبود فضای اقتصادی روانی و اجتماعی کشور بر آن است با استفاده از شرایط رونق نسبی سال‌های آتی و ظرفیت های بلا استفاده اقتصادی کشور و نیز به کارگیری تنظیم‌گری هوشمندانه دولت در بازارها-ونه سرکوب بازار-، جلوگیری از واردات بی رویه، افزایش تدریجی نرخ سرمایه‌گذاری، بهبود محیط کسب و کار و ساماندهی روابط خارجی با جهان نرخ بیکاری مزمن کشور را کاهش و به سطح معقولی در قیاس با همسایگان برساند.

۳ کاهش فقر و توزیع عادلانه درآمدها؛ جامعه ما در سال های اخیر با تشدید تحریم ها و نیز سوء مدیریت های اقتصادی و سیاسی، دچار تله فقر شده، برخی برآورد‌ها حکایت از آن دارد که ۶ دهک جامعه اکنون دچار فقر است. نرخهای بالای تورم، بیکاری دو رقمی خصوصاً بیکاری قابل توجه متخصصان، منفی شدن رشداقتصادی، کاهش سهم آموزش از بودجه عمومی و… باعث افزایش فقر و نابرابری درآمدی( ضریب جینی) و شکاف طبقاتی شده است. این دولت بر آن خواهد بود با انجام اقدامات و برنامه هایی نظیر هدفمند کردن یارانه‌ها، مالیات ستانی مناسب از دهک های درآمدی بالا، پرداختهای یارانه مستقیم به جای غیرمستقیم، ایجاد رونق اقتصادی در کشور و افزایش فعالیت های حمایتی هدفمند فقر و نابرابری درآمدی و ضریب جینی را کاهش دهند.

۴ ثبات رشد اقتصادی آمارهای رسمی کشور نشان می‌دهد که اقتصاد ما در ۴۰ ساله اخیر سالانه قریب دو در…
۵ مهار تورم افزایش ارزش پول ملی نرح تورم در چهل ساله اخیر حدود ۲۰ درصد و در یکی دو سال های اخیر به بیش از ۴۰ درصد رسیده است دولت اتی برانست با توجه به نقش مخرب تورم بر کاهش قدرت خرید مردم و کاهش ارزش پول ملی، مجموعه سیاست ها و برنامه هایی نظیرکنترل نقدینگی و پایه پولی کشور، اصلاح نظام مالیاتی، افزایش نرخ رشد اقتصادی، رونق بخشی به تولید، ایجاد اشتغال مولد، افزایش ارزش افزوده فعالیتهای اقتصادی، حذف معافیتهای مالیاتی، دانش بنیان شدن فرآیند تولید، مبارزه هدفمند با فساد و پولشویی ،کاهش خام فروشی مواد نفتی و معدنی و افزایش ارزش افزوده فرآیندهای مختلف تولید و توزیع آن ها، صرفه جویی های هزینه های غیر ضرور دولتی، جذب نقدینگی سرگردان در بازارهای متشکل سرمایه، اصلاح نظام بانکی و کاهش حجم مقررات و قوانین دست و پاگیر فعالیت‌های مولد اقتصادی نرخ تورم بالای کشور را به مقدار قابل توجهی کاهش داده و ارزش پول ملی را افزایش دهد.

خلاصه نکات دکتر میدری:

نکته اولی که میدری مطرح کرد این بود که به نظر می رسد این برنامه‌ای که تهیه شده و برایش زحمت زیادی هم کشیده شده، نیازمند این است که در مورد شعار اصلیش که دولت قدرتمند جامعه توانمند است بیشتر روی این مفاهیم اصلی کار بشود وتدقیق بشود، او معتقد بود که وقتی ما میگوییم دولت قدرتمند منظور دولتی است که قدرت مهار و انحصار قدرت را دارد، قدرت ساماندهی اهداف خودش رو دارد و همینطور قدرت مهار مخالفان خودش را هم دارد بنابراین اگر به این معنا ما نگاه کنیم در کشور دولت قدرتمند نداریم و جامعه قدرتمند هم نداریم چون که جامعه قدرتمند جامعه ای است که می تواند در مقابل سیاست‌های دولت مقاومت کند و انرا منحرف کند ،سازمان یافته است و قدرت حل منازعات در درون خودش رو دارد و می‌تواند ائتلاف‌هایی ایجاد کندکه منافع جمعی اش را پیش ببرد. ما در کشور نه دولت قدرتمند و نه جامعه قدرتمند داریم.

در واقع نقد اصلی ایشان این بود که برنامه در باره چگونگی حرکت به سمت جامعه ودولت قدرتمند به ما چیز زیادی نمی گوید. بخش بعدی صحبت وی این بود که درکشور ما جریانات سیاسی واقتصادی برای برون‌رفت از شرایط نامناسب اقتصادی و توسعه ای معمولاً چند الگویا مدل دارند که برانند در ان الگو راه برون‌رفت از شرایط نامناسب غیر توسعه ای بیان شده است. اولین الگو، الگویی بوده که در دهه هفتاد و دهه هشتاد میلادی دنبال می شده، آن الگو مسئله اصلی فرآیند توسعه را انباشت سرمایه میداند و حل مسئله را هم تمرکز روی انباشت سرمایه قرار می دهد. دومین اندیشه‌ای که وجود دارد این است که مسئله اصلی را در آرایش نهادهای کلان سیاسی و قدرت آن می داند، برانست که اگر مشکلات نهادهای سیاسی کلان و ارایش انها سامان پیدا کند مسئله توسعه نیافتگی و برون‌رفت از شرایط نامناسب فعلی هم مرتفع می شود، این ایده ای است که اصلاح‌طلبان عمدتاً دنبال می‌کنند در داخل ایران، دریکی دودهه اخیر، اندیشه سوم یا الگوی سوم الگوی اصولگرایی هست که تاکید خودش را برظرفیت دولت می گذارد وبرانست که اگر بتوانیم فساد را حل کنیم، افراد مناسب در راس کار بگماریم و سیاست‌های موجود را اصلاح کنیم معضل مشروعیت دولت حل می شود، جامعه مدنی را هم می توانیم مهار کنیم، در واقع با تاکید بر ظرفیت دولت و اصلاح آن معتقدند که مسائل و مشکلات و توسعه یافتگی کشور حل میشود، چهارمین الگو که ایشان هم بدان باور دارد حکمرانی شبکه ای است، که برانست که از طریق ایجاد شبکه های اجرایی می‌توان ظرفیت جامعه و دولت را توسعه داد، لذا مشروعیت سیاسی افزایش یافته و با همکاری این دونهاد می توان به حل معضلات اصلی دست یافت. این تفکر ورای جناحهای سیاسی است. پاسخی است به سوال مهم چگونگی حل معضلات سیاسی اصلی جوامع، حکمرانی شبکه ای برنامه ای مستمر واصلاحی در درون و بیرون حکومت است، البته هر قدر به حکومت رسمی نزدیکتر باشید بیشتر می توانید کار کنید. من فکر می کنم برنامه به دنبال این معنی باشد که چگونه ائتلافهایی را شکل دهدکه به سمت اصلاح بیشتر پیش رود. ایشان گفتند این نظریه را اولین بار وبر مطرح کرد،بعدها توسط فوکویاما ولویتکامل یافت.

نکات علی مزروعی:

از میدری پرسیدندکه جامعه شبکه‌ای که منظور او است و راه‌حل ایشان برای برون رفت از شرایط موجود چگونه با توجه به شرایط کشور ما قابل تحقق است؟ نکته دومی که گفتند این است که ما مسئله اصلی مان در کشورتولید ثروت است اما متاسفانه به این مسئله اصلی در برنامه‌ها و اقداماتمان کمتر توجه می کنیم، خوشبختانه در این برنامه به این مسئله اصلی توجه شده است، ما در کشورمان در سال‌های اخیر بیشتر از جیب خوردیم و باید تمام نگاه‌ها متوجه این بشود که چگونه باید تولید ثروت را افزایش داد؟ چگونه می‌توان سرمایه گذاری را به عنوان یک عامل مهم در توسعه افزایش داد؟ اصلاح فضای کسب و کار، رفع بی اعتمادی بین شهروندان و حکومت، رفع شکاف های بین و حکومت و مردم را سامان داد؟ سرمایه اجتماعی را درکشور افزایش داد، او گفت ما اگر به این نکات توجه نکنیم و فقط بر موضوع توزیع ثروت متمرکز شویم در واقع بر توزیع فقر تمرکز کرده ایم. وقتی ثروت جدی در جامعه تولید نمیشود(به خاطر مسائل مشکلاتی که وجود دارد) نمی توان به توزیع مناسب و عادلانه ثروت اقدام کرد. نکته دیگری که گفت این بود که ما انتخابات مهمی پیش رو داریم و باید در واقع حاکمیت و جامعه سعی کنند از این فرصت برای افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش شکاف بین شهروندان و حکومت استفاده کنند، ما برای توسعه در کشور باید از سرمایه، دانش و مدیریت خارجی استفاده کنیم این تجربه کشورهای موفق توسعه یافته در چند دهه اخیر است به هر حال در زمینه سرمایه‌گذاری مالی هم ما خصوصا دولت ما امکان چندانی برای سرمایه گذاری ندارد.

هادی کحال زاده فرد بعدی بود که خلاصه نکات او شامل موارد زیر بود:

چیزی که در این برنامه دیده نمیشود تئوری تغییراست، روشن نیست که چگونه قرار هست این اهداف در کشور در طی چهار سال آتی رخ دهد، برنامه‌ای که تهیه شده اولویت بندی دقیقی ندارد اگر دنبال مسئله محوری هم باشیم باید چگونگی وصول به اهداف را در موردش توضیح روشنی بدهیم.

وی در ادامه گفت اگر دنبال دولت قدرتمند هستید باید بگویید چگونه چنین چیزی ممکن است، دولت در ایران توان حل مسئله ندارد، توان زایش ندارد، توان جمع کردن و تصمیم گیری ندارد، همه این حرفها مال زمانی است که دولتی وجود داشته باشد و این دولت قدرت عمل و اصلاح داشته باشد در حالی که دولت‌های ما در یکی دو دهه اخیر بسیار ضعیف و ناتوان بودند.

یکی دیگر از حاضرین که عضو حزب اتحاد در استان گلستان هم بود گفت اهدافی که در این برنامه دیده شده و ردیف شده عمدتاً اهدافی است که در برنامه‌های همه دولت های یکی دو دهه اخیر وجود داشته، اما مسئله این است که هیچ گاه به این دو مسئله اصلی از نظر من توجه نشده (رقابت،حضور دربازارهای جهانی)در این برنامه هم به این دو موضوع مهم توجه نشده است.با ۶تا۷میلیون کارمند نمی شود فضای کسب وکار را سامان داد.

وفا  تابش
وی با این مطلب شروع کرد که بحث دکتر میدری پیش فرضی داردکه تحقق این پیش فرض با توجه به انسداد موجود سیاسی و اجتماعی کشور که احتمالاً در آینده نزدیک هم ادامه خواهد داشت راه حلی ندارد، باید گشایش سیاسی باشد تا بشود به سمت حل و فصل مسائل اقتصادی و توسعه کشور پیشرفت، با توجه به تلقی فعلی بخش اصلی حاکمیت کشور در مورد شرایط داخلی و خارجی، طبیعی است که نمی توان به حل مسایل توسعه کشور دست یافت، از نظر تهیه کنندگان این برنامه تا ما مسائل سیاسی داخلی و خارجی مان را ساماندهی نکنیم قادر نخواهیم بود که به سمت توسعه واقعی کشور پیش برویم، به این موضوع مهم در این برنامه توجه شده است.و پیش فرض این برنامه این است،همچنین ایشان گفتند من هم باآقای مزروعی موافقم که ما باید تاکید اصلی را ابتدابر تولید ثروت بگذاریم و بعد به سمت توزیع منابع و ثروت پیش برویم.

 

 

لینک کوتاه

برچسب ها

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.